ลู่วิ่งเป็นวิธีที่ง่ายในการเริ่มวิ่ง เพราะคุณวิ่งได้ทุกเวลา ไม่ต้องกังวลเรื่องฝน แดดร้อน หรือความมืด พื้นผิวนุ่ม ความเร็วคงที่ และหยุดได้ทันทีเมื่อต้องการ บทความนี้อธิบายวิธีวิ่งบนลู่วิ่งให้ถูกต้อง ปลอดภัย และสนุก
ข้อดีและข้อเสียของลู่วิ่ง
| ข้อดี | ข้อเสีย |
|---|---|
| ไม่ขึ้นกับสภาพอากาศ | อาจน่าเบื่อ |
| ควบคุมความเร็วและความชันได้แม่นยำ | ไม่มีลม ร่างกายร้อนเร็ว |
| พื้นผิวนุ่มกว่าถนน | ฝึกการเลี้ยวและพื้นผิวไม่เรียบได้น้อย |
| ปลอดภัยตอนกลางคืน | ต้องมีค่าฟิตเนสหรือซื้อเครื่อง |
ก่อนเริ่มวิ่ง
- ใส่รองเท้าวิ่งที่เหมาะสม ไม่ใช่รองเท้าผ้าใบแบนๆ
- เหน็บสายคลิปนิรภัยไว้กับเสื้อผ้า เพื่อให้เครื่องหยุดเมื่อคุณสะดุด
- วางขวดน้ำและผ้าเช็ดหน้าให้หยิบง่าย และเปิดพัดลม
- ยืนบนขอบสายพานก่อนกดเริ่ม แล้วค่อยๆ เดินช้าๆ
วอร์มอัพ 5 นาที
เริ่มด้วยการเดินที่ 4–5 กม./ชม. ประมาณ 2 นาที แล้วเพิ่มเป็นวิ่งเหยาะเบาๆ อีก 3 นาที อาจแกว่งขาและทำลันจ์เบาๆ บนพื้นก่อนขึ้นเครื่อง การวอร์มอัพช่วยให้กล้ามเนื้ออุ่นและลดความเสี่ยงบาดเจ็บ
ความเร็วและความชัน
มือใหม่มักตั้งความเร็วสูงเกินไป ใช้การทดสอบการพูด ถ้ายังพูดเป็นประโยคเต็มได้ แสดงว่าความเร็วพอดี สำหรับมือใหม่ส่วนใหญ่คือ 6–8 กม./ชม. ตั้งความชัน 1% เพื่อให้ใกล้เคียงการวิ่งข้างนอก และเพิ่มเป็น 3–5% เป็นครั้งคราวสำหรับการซ้อมขึ้นเนิน
| ระดับ | ความเร็วโดยทั่วไป | คำแนะนำ |
|---|---|---|
| เพิ่งเริ่ม | 5–7 กม./ชม. (เดินเร็วถึงวิ่งเหยาะ) | วิ่ง 1 นาที เดิน 2 นาที สลับกัน |
| วิ่งต่อเนื่อง 20 นาทีได้ | 7–9 กม./ชม. | วิ่งต่อเนื่องด้วยจังหวะสบาย |
| วิ่งสม่ำเสมอ | 9–12 กม./ชม. | เพิ่มช่วงเร็ว 1 ครั้งต่อสัปดาห์ |
ท่าวิ่งและเทคนิค
- วิ่งกลางสายพาน อย่าชิดด้านหน้ามากเกินไป
- มองไปข้างหน้า ไม่ใช่มองเท้าหรือหน้าจอ
- อย่าจับราว เพราะทำให้ท่าทางเสียและประโยชน์ลดลง
- ก้าวสั้นและเบา อย่าเหยียบสายพานแรงๆ
- ผ่อนคลายไหล่ และงอศอกประมาณ 90 องศา
ตารางซ้อม 4 สัปดาห์สำหรับมือใหม่
| สัปดาห์ | โปรแกรม (สัปดาห์ละ 3 วัน) |
|---|---|
| 1 | วอร์ม 5 นาที + 6 รอบ (วิ่งเหยาะ 1 นาที เดิน 2 นาที) + คูลดาวน์ 5 นาที |
| 2 | 6 รอบ (วิ่งเหยาะ 2 นาที เดิน 2 นาที) |
| 3 | 4 รอบ (วิ่งเหยาะ 4 นาที เดิน 2 นาที) |
| 4 | 3 รอบ (วิ่งเหยาะ 6 นาที เดิน 2 นาที) |
ทำตามตารางนี้จนกว่าจะวิ่งต่อเนื่อง 20–30 นาทีได้ หากสัปดาห์ไหนหนักไป ให้ทำซ้ำสัปดาห์นั้นอีกครั้ง ไม่ต้องรีบ
วิธีไม่ให้เบื่อ
- ฟังเพลง พอดแคสต์ หรือดูซีรีส์โปรด
- แบ่งการวิ่งเป็นช่วงๆ โดยเปลี่ยนความเร็วหรือความชันทุกไม่กี่นาที
- ตั้งเป้าเล็กๆ เช่น อีก 1 กิโลเมตร
- ใช้แอปวิ่งที่มีเสียงบอกโปรแกรม
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- วิ่งเร็วเกินไปตั้งแต่วันแรก
- ไม่วอร์มอัพหรือไม่คูลดาวน์
- จับราวตลอดการวิ่ง
- ลืมดื่มน้ำและไม่เปิดพัดลม
- ซ้อมบนลู่วิ่งอย่างเดียวก่อนลงงานวิ่งถนน ควรมีวิ่งข้างนอกบ้าง
ลู่วิ่งกับข้อเข่า
หลายคนกังวลเรื่องเข่า พื้นลู่วิ่งมักนุ่มกว่าถนนคอนกรีต แต่ก้าวยาวที่กระแทกก็ยังสร้างภาระต่อข้อต่อได้ ลองก้าวสั้นลง ลงน้ำหนักเบา และเพิ่มจังหวะก้าวเป็นประมาณ 165–180 ก้าวต่อนาที หากเข่าปวดให้ลดความชันและความเร็ว แล้วพักสักวันสองวัน
ผสมกับการวิ่งข้างนอก
ลู่วิ่งเหมาะกับการซ้อมแบบสลับช่วงเร็ว ขึ้นเนิน และวันฝนตก แต่การวิ่งข้างนอกฝึกสมดุล การเลี้ยว และการคุมจังหวะด้วยความรู้สึก ถ้าเป็นไปได้ให้วิ่งข้างนอก 2–3 ครั้ง และบนลู่วิ่ง 1–2 ครั้งต่อสัปดาห์ โดยเฉพาะถ้ากำลังเตรียมลงงานวิ่งถนน
คูลดาวน์
จบด้วยการเดินช้าๆ 3–5 นาทีจนหัวใจเต้นช้าลง แล้วยืดน่อง ต้นขา และสะโพกเบาๆ ดื่มน้ำและกินอาหารที่สมดุลภายใน 1–2 ชั่วโมง
ตัวอย่างโปรแกรมขึ้นเนินบนลู่วิ่ง
| ช่วง | รายละเอียด |
|---|---|
| วอร์มอัพ | วิ่งเหยาะเบาๆ 8 นาทีที่ความชัน 1% |
| ช่วงขึ้นเนิน | 6 รอบ รอบละ 1 นาทีที่ความชัน 5% แล้วพัก 90 วินาทีที่ 1% |
| คูลดาวน์ | เดินช้าๆ 5 นาที |
ทำโปรแกรมนี้สัปดาห์ละครั้งเมื่อวิ่งต่อเนื่องได้สบายแล้ว วันอื่นให้วิ่งเบาๆ จะช่วยให้ขาแข็งแรงขึ้นโดยไม่หักโหม
ความปลอดภัยบนลู่วิ่ง
- อย่ากระโดดลงขณะสายพานยังเคลื่อนเร็ว ให้ชะลอจนช้าแล้วจับราว
- หลีกเลี่ยงการหันมองรอบๆ หรือเล่นโทรศัพท์ขณะวิ่งเร็ว
- ผูกเชือกรองเท้าให้แน่นและเก็บพื้นรอบเครื่องให้โล่ง
- หากรู้สึกเวียนหัวหรือเจ็บหน้าอก ให้ชะลอและหยุดทันที
ควรเริ่มวันละกี่นาที
มือใหม่ควรเริ่มด้วยการซ้อมรวมไม่เกิน 20–30 นาทีต่อครั้ง โดยรวมวอร์มอัพและคูลดาวน์ ค่อยๆ เพิ่มเวลาหรือจำนวนรอบวิ่งทีละน้อย เมื่อรู้สึกสบายดีสัปดาห์ละ 2–3 ครั้งเป็นเวลาอย่างน้อย 2 สัปดาห์ ก่อนเพิ่มโปรแกรมใหม่
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
หากคุณมีโรคประจำตัว ไม่ได้ออกกำลังกายมานาน หรือไม่แน่ใจ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเปลี่ยนแปลงการซ้อม หยุดวิ่งและรีบไปพบแพทย์ทันทีหากมีอาการเจ็บหน้าอก หายใจติดขัดผิดปกติ เวียนศีรษะ หรือเป็นลม อาการปวดที่แหลมคม แย่ลงขณะวิ่ง ทำให้เดินกะเผลก หรือเป็นนานกว่าสองสามวัน ควรพักและให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจ
คำถามที่พบบ่อย
วิ่งบนลู่วิ่งง่ายกว่าวิ่งข้างนอกไหม
ง่ายกว่าเล็กน้อยเพราะไม่มีแรงต้านลม การตั้งความชัน 1% ช่วยให้ใกล้เคียงการวิ่งข้างนอก
มือใหม่ควรตั้งความเร็วเท่าไร
เริ่มที่ความเร็วที่ยังพูดเป็นประโยคได้ ประมาณ 6–8 กม./ชม. หรือเดินเร็วสลับวิ่งเบาๆ
ควรวิ่งบนลู่วิ่งสัปดาห์ละกี่วัน
สัปดาห์ละ 3 วัน โดยเว้นวันพักคั่น ก็เพียงพอสำหรับมือใหม่
ทำไมวิ่งบนลู่วิ่งแล้วเวียนหัว
มักเกิดจากอากาศร้อน ความเร็วสูงเกินไป หรือดื่มน้ำน้อย ให้ลดความเร็ว เปิดพัดลม และดื่มน้ำให้พอ

