Để giữ nhịp thở khi chạy bộ, trước hết hãy chạy chậm lại đến mức vẫn nói được trọn câu, thở bằng cả mũi và miệng, dùng bụng (cơ hoành) thay vì chỉ thở bằng ngực, và giữ một nhịp đều. Nhiều người chạy dùng nhịp kiểu "hít vào ba bước, thở ra hai bước" khi chạy nhẹ. Nếu bạn thở hổn hển, cách khắc phục gần như luôn là chạy chậm lại chứ không phải cố thở mạnh hơn. Sau vài tuần tập đều đặn, việc giữ nhịp thở sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.
Vì sao bạn bị hụt hơi khi chạy
- Chạy quá nhanh. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Nếu không nói được trọn câu, tốc độ của bạn đang vượt quá thể lực hiện tại.
- Xuất phát quá mạnh. Vài phút đầu quyết định cả buổi chạy; nếu xuất phát nhanh, nhịp thở sẽ rối ngay.
- Nền tảng sức bền còn yếu. Điều này hoàn toàn bình thường với người mới và sẽ cải thiện khi chạy nhẹ đều đặn.
- Thở nông. Thở bằng ngực khiến mỗi lần hít vào được ít không khí, nên bạn phải thở nhanh hơn.
- Vai căng cứng. Nhún vai hoặc nắm chặt tay khiến lồng ngực khó mở rộng.
- Trời nóng ẩm. Trong điều kiện này, cùng một tốc độ sẽ mệt hơn.
Thở bằng mũi hay miệng?
Khi chạy, cơ bắp cần rất nhiều oxy, và chỉ thở bằng mũi thường không đủ, trừ khi chạy rất chậm. Phần lớn người chạy thở bằng cả mũi và miệng, và điều đó hoàn toàn bình thường. Một số người thích thở bằng mũi khi khởi động hoặc chạy rất nhẹ để giữ bình tĩnh; bạn có thể thử, nhưng đừng ép mình nếu thấy thiếu không khí.
Thở bằng bụng (thở cơ hoành)
Thở nông bằng ngực khiến bạn mệt nhanh hơn. Hãy thử thở bằng bụng: khi hít vào, để bụng phồng lên; khi thở ra, để bụng xẹp xuống. Cách này giúp phổi nạp được nhiều không khí hơn.
Hãy tập khi chưa chạy trước. Nằm ngửa, đặt một tay lên ngực và một tay lên bụng, rồi thở sao cho tay trên bụng chuyển động nhiều hơn. Tập vài phút mỗi ngày trong một tuần, sau đó thử khi đi bộ nhanh và cuối cùng là khi chạy nhẹ.
Nhịp thở theo bước chân
Nhiều người thấy một nhịp cố định giúp họ giữ bình tĩnh. Đếm bước chân (trái và phải) khi hít vào và thở ra:
| Cường độ | Nhịp (hít : thở) | Cảm giác |
|---|---|---|
| Chạy nhẹ | 3 : 3 hoặc 3 : 2 | Nói được trọn câu |
| Tốc độ vừa / chạy tempo | 2 : 2 hoặc 2 : 1 | Chỉ nói được vài từ |
| Chạy nước rút / dốc cao | 1 : 1 hoặc 2 : 1 | Không nói được |
Nhịp lẻ như 3 : 2 khiến lần thở ra luân phiên giữa chân trái và chân phải, và một số người thấy thoải mái hơn. Đây chỉ là gợi ý: hãy chọn nhịp tự nhiên với bạn, và không đếm cũng không sao.
Thở khi chạy zone 2
Chạy "zone 2" thực chất là chạy rất nhẹ, ở cường độ bạn vẫn trò chuyện thoải mái. Ở mức này, nhịp thở nên chậm và đều, thường theo nhịp 3 : 3 hoặc thậm chí chậm hơn. Nếu bạn phải thở bằng miệng dồn dập hoặc không nói được câu dài, nghĩa là bạn đã vượt ra khỏi vùng chạy nhẹ và nên giảm tốc.
Bị đau sườn khi chạy
Cơn đau nhói dưới xương sườn rất phổ biến khi mới chạy. Để phòng tránh, đừng ăn no trong một đến hai giờ trước khi chạy, khởi động kỹ, xuất phát chậm và thở đều bằng bụng. Nếu bị đau, hãy chạy chậm lại hoặc đi bộ, hít sâu vài lần và thở ra mạnh, đồng thời ấn nhẹ vào chỗ đau. Thường cơn đau sẽ hết sau vài phút.
Kế hoạch 4 tuần để thở tốt hơn
Dành cho người đã chạy (hoặc chạy xen kẽ đi bộ) được khoảng 20 phút. Chạy ba buổi mỗi tuần, có ngày nghỉ xen giữa.
| Tuần | Trọng tâm | Buổi chạy |
|---|---|---|
| 1 | Tập thở bằng bụng khi nằm và khi đi bộ | 3 × 20–25 phút rất nhẹ |
| 2 | Thử nhịp 3 : 3 hoặc 3 : 2 | 3 × 25 phút chạy nhẹ |
| 3 | Giữ bình tĩnh ở những đoạn dốc ngắn | 2 × 25 phút nhẹ + 1 × 25 phút có 4 đoạn dốc ngắn |
| 4 | Giữ nhịp đều từ đầu đến cuối | 3 × 25–30 phút chạy nhẹ |
Tư thế giúp thở dễ hơn
- Giữ thân thẳng, hơi nghiêng về trước từ cổ chân chứ không gập ở thắt lưng.
- Vai thả lỏng và hạ thấp, tránh xa tai.
- Tay thả lỏng, như đang cầm một vật dễ vỡ.
- Nhìn về phía trước, không nhìn xuống đất, để lồng ngực luôn mở.
Những sai lầm thường gặp
- Ép mình chỉ thở bằng mũi ở tốc độ bình thường.
- Nín thở khi lên dốc hoặc tăng tốc. Hãy tiếp tục thở theo nhịp.
- Thở nhanh và nông. Tập trung thở ra hết; hít vào sẽ tự đến.
- Quá chú tâm vào kỹ thuật đến mức chạy căng cứng. Nhịp thở là công cụ, không phải luật.
- Bỏ qua khởi động. 5–10 phút đi bộ nhanh hoặc chạy rất chậm giúp ổn định hơi thở.
Khi nào nên gặp bác sĩ
Hụt hơi khi gắng sức mạnh là bình thường. Nhưng hãy dừng lại ngay và tìm trợ giúp y tế nếu bạn bị đau ngực, khó thở bất thường, thở khò khè, chóng mặt hoặc tim đập rất nhanh hay không đều. Nếu bạn bị hen suyễn hoặc bệnh tim, hoặc vẫn khó thở dù chạy chậm, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tiếp tục tập luyện.
Thở nhẹ nhàng, chạy xa hơn
Tốc độ phù hợp, thở bằng bụng, nhịp đều và sức bền được xây dựng từ từ là bí quyết để thở dễ dàng khi chạy. Nếu bạn muốn có người đặt tốc độ chạy nhẹ cho bạn và điều chỉnh kế hoạch sau mỗi buổi chạy, Flux Run sẽ lập kế hoạch hằng tuần theo mục tiêu của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Khi chạy bộ nên thở bằng mũi hay miệng?
Cả hai cùng lúc. Chỉ thở bằng mũi thường không đủ, trừ khi chạy rất chậm.
Vì sao chạy bộ nhanh bị hụt hơi?
Thường do chạy quá nhanh hoặc xuất phát quá mạnh. Hãy chạy chậm lại đến khi nói được.
Nhịp thở nào tốt nhất khi chạy?
Nhiều người dùng nhịp 3 : 3 hoặc 3 : 2 bước khi chạy nhẹ.
Bị đau sườn khi chạy phải làm sao?
Chạy chậm hoặc đi bộ, hít sâu, thở ra mạnh và ấn nhẹ vào chỗ đau.

