Chạy nước rút (100 m, 200 m hay các bài kiểm tra thể lực) gồm ba giai đoạn: xuất phát, tăng tốc và giữ tốc độ tối đa. Cả ba đều có thể cải thiện bằng luyện tập đúng cách.
Ba giai đoạn của 100 m
| Giai đoạn | Quãng | Trọng tâm |
|---|---|---|
| Xuất phát | 0–10 m | Đạp mạnh, người nghiêng về trước |
| Tăng tốc | 10–40 m | Từ từ đứng thẳng, bước dài dần |
| Tốc độ tối đa | 40–100 m | Thả lỏng, nhanh, thân thẳng |
Kỹ thuật xuất phát
- Chân khỏe đặt trước, dồn trọng tâm về phía trước.
- Khi có hiệu lệnh, đạp mạnh mặt đất ra sau bằng cả hai chân.
- Giữ người nghiêng về trước trong 10–15 m đầu, không đứng thẳng ngay.
- Những bước đầu ngắn và rất nhanh.
Tư thế và đánh tay
- Đánh tay mạnh từ vai, khuỷu khoảng 90 độ.
- Thả lỏng mặt, vai và bàn tay.
- Chân tiếp đất dưới cơ thể, không quá xa phía trước.
- Nâng gối và kéo gót lên nhanh.
Bài tập kỹ thuật
- A-skip: 2 x 20 m
- Nâng cao đùi: 2 x 20 m
- Đá gót chạm mông: 2 x 20 m
- Xuất phát ngã người: 4 x 20 m
Sức mạnh và bật nhảy
- Squat: 3 x 10
- Lunge: 3 x 8 mỗi chân
- Squat bật nhảy: 3 x 6
- Bật xa tại chỗ: 3 x 5
- Nhón gót: 3 x 15
Kế hoạch 6 tuần
| Tuần | Buổi tập (2 lần/tuần) |
|---|---|
| 1 | Kỹ thuật + 6 x 30 m, nghỉ 2 phút |
| 2 | Kỹ thuật + 6 x 40 m, nghỉ 2–3 phút |
| 3 | Kỹ thuật + 4 x 20 m xuất phát + 4 x 50 m |
| 4 | Kỹ thuật + 3 x 60 m + 2 x 80 m, nghỉ 3–4 phút |
| 5 | Kỹ thuật + 4 x 30 m xuất phát + 3 x 80 m |
| 6 | Khởi động rồi chạy thử 100 m tính giờ |
Chạy nước rút chỉ hiệu quả khi cơ thể được nghỉ đủ giữa các lượt. Luôn khởi động ít nhất 10 phút để tránh căng cơ đùi sau.
Lỗi thường gặp
- Không khởi động: dễ căng cơ đùi sau.
- Nghỉ quá ít giữa các lượt: lượt sau chậm hơn, mất tác dụng tập tốc độ.
- Gồng vai và nắm chặt tay: làm chậm bước chạy.
- Ngẩng người quá sớm: mất lực đẩy ở 10–20 m đầu.
Chuẩn bị cho bài kiểm tra thể lực
Nếu bạn chuẩn bị thi chạy 100 m ở trường hoặc kiểm tra thể lực, hãy bắt đầu tập ít nhất 6–8 tuần trước. Hai ngày trước khi kiểm tra chỉ chạy nhẹ và vài lượt tăng tốc ngắn, ngủ đủ và ăn nhẹ 2–3 giờ trước khi chạy.
Khi nào nên gặp bác sĩ
Nếu bạn có bệnh nền, đã lâu không vận động hoặc cảm thấy chưa chắc chắn, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi thay đổi lịch tập. Hãy dừng lại và tìm trợ giúp y tế ngay nếu bạn đau ngực, khó thở bất thường, chóng mặt hoặc ngất xỉu. Cơn đau nhói, tăng lên khi chạy, khiến bạn đi khập khiễng hoặc kéo dài hơn vài ngày là dấu hiệu cần nghỉ ngơi và đi khám.
Câu hỏi thường gặp
Điều gì quan trọng nhất khi chạy nước rút?
Xuất phát mạnh, những bước đầu ngắn và nhanh, đánh tay mạnh và giữ cơ thể thả lỏng.
Bao lâu thì chạy nhanh hơn?
Tập 2–3 buổi mỗi tuần, đa số người thấy tiến bộ sau 4–6 tuần.
Có cần tập tạ không?
Rất có ích. Với học sinh, các bài bằng trọng lượng cơ thể như squat, lunge và bật nhảy là đủ.
Lỗi hay gặp nhất là gì?
Gồng cứng người, đứng thẳng lên quá sớm và cố sải bước quá dài.

